สถานที่สำคัญคู่เมือง

             จังหวัดมุกดาหารมีศาลเจ้าแม่สองนางพี่น้อง ตั้งอยู่ถนนติดริมแม่น้ำโขงหน้า วัดศรีมงคลใต้โดยมีเรื่องเล่าขานกันมานานว่า ราวปี พ.ศ.1896 เจ้าฟ้างุ้ม แห่งเมืองล้านช้าง เป็นบุตรเขยกษัตริย์เมือง อินทะปัดได้พาลูกหลาน อพยพ ตามลำน้ำโขง ผ่านเมืองหนองคาย เมืองนครพนม จนถึงเขตเมืองมุกดาหาร แล้วเกิดเรือล่มที่บริเวณปากห้วยมุก ธิดาสาวทั้งสองคนซึ่งมีพระนามว่า พระนางพิมพา กับ พระนางลมพามา สิ้นชีพพิตักษัยจนกระทั่ง ปี พ.ศ. 2313 เจ้ากินรีได้มาสร้างเมืองมุกดาหารพร้อมกับได้สร้างโบสถ์วัดศรีมงคลใต้ขึ้นและในขณะก่อสร้างได้พบพระเมาลีพระพุทธรูปเหล็กจมอยู่ใต้พื้นดิน (บริเวณศาลเจ้าแม่สองนางพี่น้องในปัจจุบัน)จึงขุดไปประดิษฐาน ณ โบสถ์วัดศรีมงคลใต้ แต่พอรุ่งขึ้น พระพุทธรูปเหล็กองค์นั้น ก็กลับมาประดิษ ฐานอยู่ที่เดิมที่พบในครั้งแรกอีก ชาวบ้านจึงพากันเรียกว่า "พระหลุบเหล็ก" ประกอบกับบริเวณดังกล่าว ทุกวันขึ้น 11 ค่ำ เดือน 6จะมีเสียงร่ำไห้ของ ผู้หญิงสองคนซึ่งชาวบ้านเชื่อว่าเป็นเสียงของพระนางพิมพา กับ พระนาง ลมพามา และได้แสดงอภินิหารให้ปรากฏอยู่เนือง ๆ เจ้ากินรีเจ้าเมือง มุกดาหาร ได้สืบทราบประวัติแห่งความเป็นมาจึงตั้งศาลขึ้น ณ ที่แห่งนั้น เพื่อให้วิญญาณได้สิงสถิต เมื่อ พ.ศ. 2315 และได้ขนานนามว่า "หอเจ้า แม่สองนางพี่น้อง" อันเป็นที่เคารพสักการะของชาวเมืองมุกดาหาร โดยทั่วกัน โดยถือเอาเดือนพฤษภาคมของทุกปี เป็นเดือนที่ทำพิธีเซ่นไหว้ และบวงสรวง ศาลเจ้าแม่สองนางพี่น้องตั้งแต่นั้นมาจนถึงทุกวันนี้ (โดยการขนานนามว่า ศาลเจ้าแม่สองนางพี่น้อง ได้ใช้เรียกกันมาในระยะหลัง)
(คุณยายอัมพร สุริยาชัยวัฒน์ และคุณตาสีมา จันทสาขา ผู้ให้ข้อมูล)

              ต่อมาคณะผู้บริหารเทศบาลเมืองมุกดาหาร ได้จัดโครงการ ก่อสร้างศาล เจ้าแม่ สองนางพี่น้องใหม่ให้มีรูปทรงงดงามตามแบบศิลปไทยอีสาน และมี การประชาพิจารณ์ มีมติ ณ โรงแรมพลอยพาเลซ และได้ขานนามว่า"หอเจ้า แม่สองนางพี่น้อง" เหมือนเดิม