|
|
 |
 |
 |
  |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
ประเพณีที่สำคัญ
ประเพณีลงข่วง
ความหมายของคำว่า"ข่วง"มีผู้กล่าวถึงความหมายไว้หลายท่านหลายสำนวนคือ
1. พจนานุกรมภาษาถิ่น ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ให้ความหมายไว้ เป็น 2 ความหมาย
คือ"ข่วง" 1 น.ควง, บริเวณ สนาม ยกพื้น ่ปลูกบริเวณลานบ้าน เพื่อให้สาว
ๆ นั่งปั่นไหม หรือ ฝ้ายในเวลากลางคืน ที่เรียกว่า ลงข่วง หรือ อยู่ข่วง"ข่วง"
2 น. เครื่องพักสัตว์ประเภทกระรอก กระแต หรือ หนู ก่วงก็เรียก"
2. อาจารย์ ดร.ปรีชา พิณทอง อธิบายไว้ในสารานุกรมภาษาอีสาน-ไทย-อังกฤษ ว่า
"สถานที่สำหรับปั่นฝ้าย เรียกว่า ข่วง"
3. ศรายุธ ทองคำใส กล่าวสรุปในหน้า 3 ของเอกสารประกอบการสอน "ผญา"
ว่า "ประเพณีลงข่วงเป็นลักษณะการทำงานของพวกสาว ๆ ชาวอีสาน คือในหน้าหนาว
เมื่อสิ้นฤูดเก็บเกี่ยวแล้วจะชวนกันลงมา ปั่นฝ้ายที่ลานหน้าบ้านในเวลา กลางคืน
มีการก่อกองไฟแก้หนาว และให้แสงสว่าง ช่วงนี้จะมีหนุ่ม ๆ แวะเวียนมา เกี้ยวเป็นกลุ่ม
ๆ มีการเป่าแคนเดินนำหน้ามาเป็นกระบวน ฝ่ายชายจะเป็น ฝ่ายเริ่มพูดเกี้ยวก่อนฝ่ายหญิงจะตอบกลับไปด้วยความสนุกสนาน
เป็นการทำความรู้จักมักคุ้น เมื่อพออกพอใจกันก็จะไปสู่ขอ ตามประเพณี..."
ดังนั้น การลงข่วง จึงหมายถึง การรวมกลุ่มกันของคนหนุ่มสาวชาวท้องถิ่น อีสาน
ในบริเวณลานบ้านที่มียกพื้นให้หญิงสาวนั่งทอเสื้อ ปั่นไหม ปั่นฝ้าย หรือทำงานหัตถกรรม
ในเวลากลางคืนมีชายหนุ่มมาร่วมกิจกรรม
ลงข่วง เพื่อพูดคุยหยอกล้อตลอดจนเกี้ยวสาว ๆ ที่ตนชอบและพอใจ
การลงข่วงจึงมีความสำคัญต่อวิถีชีวิตของคนในท้องถิ่นอีสานใน
การรวมกลุ่มพบปะสังสรรค์กันโดยใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และถือปฏิบัติเป็นประเพณีสืบทอดกันมาแต่โบราณ
งานบุญส่วงเฮือเมืองมุกดาหาร
ประเพณีท้องถิ่นเมืองมุกดาหาร ที่ยิ่งใหญ่อีกอย่างหนึ่งในรอบปี ที่จัดขึ้นใน ช่วงเทศกาลออกพรรษาของทุกปี มีการจัดงาน 2-3 วัน ติดต่อกัน คือ ในช่วงวันขึ้น 13-15 ค่ำ เดือน 11 การจัดงาน ได้จัดมา ตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษ สืบเนื่องมาเท่าทุกวันนี้ จนถือได้ว่าเป็นงาน บุญประเพณี ที่เป็นเอกลักษณ์ อย่างหนึ่งที่ได้จัดขึ้นตามความ เชื่อความ ศรัทธาต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง และเทพเจ้าแห่งน่านน้ำโขง ของกลุ่มคนทั้งสองฝั่งระหว่างเมืองมุกดาหารกับเมืองสุวรรณเขต(สะหวันเขต) อาจถือว่าเป็นงานประเพณีสองฝั่งโขงก็ได้ นอกจากจะทำพิธีที่ฝั่งเมือง มุกดาหารแล้ว ยังมีการจัดทำพิธี ที่เมือง สุวรรณเขต (สะหวันเขต) สปป.ลาว อีกด้วยในงานบุญประเพณี ที่จัดขึ้นนี้ จะมีพิธีกรรมที่สำคัญ ๆ ที่ได้สืบทอดมาแต่บรรพบุรุษถือได้ว่าเป็นพิธีกรรม ที่ศักดิ์สิทธิ์ เพื่อความร่มเย็นเป็นสุขของผู้คนในท้องถิ่น มีการสักการะ สิ่งศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ ในตัวเมืองมุกดาหาร และอัญเชิญเข้าร่วมพิธีกรรม ซึ่งเรียกว่า "พิธีเบิกน่านน้ำโขง" หรือตีช้างน้ำนองหรือการแข่งขบวนเรือ แข่งตามลำน้ำโขง โดยในขบวนเรือนั้นจะมี "เจ้าจ้ำ" หรือ "คนทรง" ประทับนั่ง หัวเรือเอกชื่อ "เรือมุกดาสวรรค์" แต่งกายสวยงาม ผู้ร่วมขบวน ต่างก็แต่งกาย ให้สวยงามตามประเพณี มีสาวงามฟ้อนรำ หางนกยูงถวายตลอดจนมีการ ประดับประดาเรือให้สวยงามด้วย เครื่องประดับและเครื่องบวงสรวงอย่าง ครบครัน จะประกอบพิธีกรรม ตามประเพณีจนแล้วเสร็จต่อจากนั้น ก็จะมีการแข่งขันพายเรือ ยาวประเภทต่าง ๆ แยกออกเป็นหลายประเภทตามจำนวน ของฝีพาย หรือขนาดของเรือ ในงานนี้จะมีผู้คนทั้งสองฝั่ง โขงมาร่วมพิธีกรรม เที่ยวชมงานเป็นจำนวนมาก ทำให้ริมฝั่งโขงตัวเมือง มุกดาหาร ซึ่งจัดเป็นตลาดสินค้าอินโดจีน มีความคึกคัก มีชีวิตชีวาขึ้น งานนี้จึงถือ ได้ว่านอกจากจะเป็นงานบุญประเพณี "ส่วงเฮือ" ของจังหวัด มุกดาหาร แล้ว ยังเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวจังหวัดมุกดาหารอีกด้วย
